ثبت مجموعه آبی خرم آباد گامی برای حفاظت از منابع آب شهر

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان گفت: آبخوان کوهستان سفیدکوه با خروج سالانه حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب آب به سمت دره خرم‌آباد و شکل‌گیری سراب‌ها، چشمه‌ها و رودخانه‌های دائمی، مهم‌ترین بستر تداوم حیات و سکونت انسان در این دره کهن از دوران پیش از تاریخ تاکنون بوده است.

به گزارش ویردار به نقل از روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان لرستان، عطا حسن‌پور با اعلام این خبر گفت: دره خرم‌آباد یکی از کهن‌ترین زیستگاه‌های انسانی ایران است و یکی از مهم‌ترین دلایل تداوم سکونت انسان در این دره، برخورداری آن از منابع آب پایدار بوده است.

وی افزود: کوهستان سفیدکوه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین آبخوان‌های منطقه، نقش اساسی در تأمین آب دره خرم‌آباد دارد و برآوردها نشان می‌دهد سالانه حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب آب از زیر این کوهستان به سمت اطراف جریان پیدا می‌کند.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان ادامه داد: این آب در مسیر خود در قالب سراب‌ها، چشمه‌ها و رودخانه‌ها جریان یافته و از گذشته‌های دور تاکنون زمینه‌ساز شکل‌گیری و استمرار حیات در این دره تاریخی بوده است.

حسن‌پور با اشاره به مهم‌ترین منابع آبی شهر خرم‌آباد گفت: سراب کیو، سراب شهوا، گرداب بردینه، گرداب دارایی و سراب گلستان به همراه چشمه اراز، از مهم‌ترین منابع آبی دره و شهر خرم‌آباد هستند و دو رودخانه گلال و کرگانه نیز به‌عنوان شریان‌های اصلی آب، نقش مهمی در حیات این دره دارند.

وی بیان کرد: وجود این منابع آبی دائمی باعث شده است دره خرم‌آباد در طول هزاران سال همواره قابلیت زیست و استقرار جوامع انسانی را داشته باشد و سکونت در این محدوده از دوران پیش از تاریخ تا امروز تداوم پیدا کند.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان با اشاره به ارتباط میان منابع آب و آثار تاریخی دره خرم‌آباد تصریح کرد: بسیاری از آثار و محوطه‌های تاریخی این دره در مجاورت چشمه‌ها، سراب‌ها و مسیر رودخانه‌ها شکل گرفته‌اند و این موضوع نشان‌دهنده نقش تعیین‌کننده آب در شکل‌گیری سکونتگاه‌های انسانی است.

حسن‌پور گفت: اگر تاریخ دره خرم‌آباد را بررسی کنیم، شاهد یک ارتباط مستمر میان آب و زندگی انسان هستیم؛ به این معنا که چشمه‌ها، سراب‌ها و رودخانه‌ها همواره رگه اصلی حیات در این دره بوده‌اند و همین منابع طبیعی امکان تداوم حضور انسان را فراهم کرده‌اند.

وی افزود: بنابراین سراب‌ها و رودخانه‌های خرم‌آباد صرفاً عناصر طبیعی و منابع تأمین آب نیستند، بلکه بخشی از میراث طبیعی و فرهنگی این منطقه محسوب می‌شوند و ارزش آن‌ها در پیوند مستقیم با تاریخ چند هزار ساله سکونت انسان در دره خرم‌آباد معنا پیدا می‌کند.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان تأکید کرد: حفاظت از این منابع آبی در حقیقت حفاظت از بخشی از بستر طبیعی شکل‌گیری تمدن و سکونت انسانی در دره خرم‌آباد است و باید با نگاه میراثی، محیط‌زیستی و تاریخی به آن‌ها توجه شود.

حسن‌پور خاطرنشان کرد: مجموعه آبخوان، سراب‌ها، چشمه‌ها و رودخانه‌های دره خرم‌آباد به‌عنوان یک مجموعه به‌هم‌پیوسته از میراث طبیعی منطقه، در مسیر پیگیری برای ثبت در فهرست آثار ملی قرار دارد.

وی اظهار کرد: ثبت این مجموعه می‌تواند گامی مؤثر برای حفاظت از منابع طبیعی ارزشمند دره خرم‌آباد و معرفی بهتر پیوند میان طبیعت و تاریخ این منطقه باشد؛ چراکه حیات در این دره تاریخی، طی هزاران سال در کنار همین چشمه‌سارها، سراب‌ها و رودخانه‌ها شکل گرفته و استمرار یافته است.